NarayaniPost.com
बुधबार, साउन ४, २०७९

प्लास्टिकजन्य फोहोर चिन्ताजनक

नारायणी पोस्ट
मङ्लबार, भदौ १५, २०७८

२०७८ भदौ १५ गते

काठमाडौं । काठमाडौँमा मात्र दैनिक ४ लाख ७० हजारदेखि ४ लाख ८० हजारवटा प्लास्टिकका झोला दैनिक प्रयोग हुन्छन् ।

नेपालभर उत्पन्न हुने करिब १६ प्रतिशत सहरी फोहोरमैला प्लास्टिकजन्य उत्पादनबाट हुन्छ । यसबाट २.७ टन दैनिक प्लास्टिकजन्य फोहोर मैला निस्कन्छ ।

हामी दैनिक प्रयोगका आधारमा हेर्ने हो भने अनुसन्धानकर्ताको दाबीअनुसार जनसमुदायले आजसम्म १ करोड टन प्लास्टिक उत्पादन गरेका छन् । यसमध्ये धेरैजसो प्रकृतिमा विलिन भएर जान्छ । यसले मानव समुदाय तथा पर्यावरणलाई हानि पु¥याउँछ ।

मुलुकका मुख्य महानगरपालिका, उप–महानगरपालिका, नगरपालिका, मुख्य राजमार्गमा खुलेका होटल, रेस्टुरेन्ट तथा रिसोर्टहरू प्लास्टिकजन्य फोहोरमैला उत्पादन गर्ने मुख्य जिम्मेवार पक्ष मानिन्छन् । यसरी उत्पादित प्लास्टिकजन्य फोहोरमैलामध्ये आधा मात्र उचित तरिकाले व्यवस्थापन हुन्छ । बाँकी हाम्रा महानगर, उपमहानगर, नगरका चोक, गल्ली र बाटामा छरपस्ट देख्न सकिन्छ ।

नेपालभरि वर्षमा ५६ लाख केजी प्लास्टिकजन्य फोहोर उत्पादन गर्ने लाजमर्दो क्षमता राख्छ । त्यसमध्ये लगभग आधा फोहोर राम्रोसँग सङ्कलन हुन पाउँदैन । परिणाम हाम्रा नदीनाला तथा परिस्थितिकीय तन्त्र दिनहुँ गम्भीर रूपले विषक्त हुँदै गइराखेका छन् । वास्तवमा प्लास्टिकको फोहोरले एक्लै नेपालमा मात्र पीडित छैन, बरु यो एउटा विश्वकै समस्या रहेको देखिन्छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घको तथ्याङ्कले यसको विभीषिका वर्णन गर्छन् । आज सम्पूर्ण विश्वमा प्रतिवर्ष दस खर्ब प्लास्टिकका झोला प्रत्येक मिनेट प्रयोग गरेर बाहिर फ्याकिन्छन् ।

यसबाट के प्रष्ट हुन्छ भने यसको अधिकांश हिस्सा न त पुनः प्रयोग गर्न सकिन्छ न फोहोरका रूपमा सङ्कलन हुन्छ । आखिरमा जान्छ कहाँ त ? वास्तवमा यो फोहोर हाम्रो धरतीमा धस्सिराखेको हुन्छ, जहाँ यो सयकडौँ वर्षसम्म नष्ट नभई बसी राख्छ । यसको असरले धरतीमा रहेका अमूल्य दुर्लभ पशु पन्छी, मानिस र बोट बिरुवा मारिरहेका छौँ । यसको धेरैजसो हिस्सा नदीनाला हुँदै महासागरमा जाने गर्छ । वास्तवमा यस्तो फोहोर सबै पछिल्लो कैयौँ दशकदेखि भइराखेको छ । यो सबै फोहोर महासागरको गायरमा जम्मा हुँदै गएको छ ।

महासागरको स्थिति पनि प्रदूषणले गर्दा धेरै विनाशकारी हुँदै गइराखेको छ । सम्भवतः अधिकांश वैश्विक जगत् र आधुनिक मानव समाजलाई के महसुस भएको छैन भने यो सम्पूर्ण सभ्यता नै पर्यावरण प्रदूषणका रूपमा ज्वालामुखीको मुहानमा बसेको छ । फलफूल तथा तरकारीहरू केटाकेटीको दूध खाने बोतल, पिउने पानीको बोतल, कोल्ड ड्रिङ्क्सका बोतल तथा अन्य पदार्थ पूर्ण रूपमा प्लास्टिकमा निर्भर छन् ।

समयको साथसाथै यी प्लास्टिकबाट विष फिनोल रसाउन थाल्छ र यी पदार्थहरूमा मिसिएर हाम्रो शरीरमा पुग्छ । प्लास्टिकले हाम्रो शरीरमा हुने उपस्थिति कैयौँ पुस्तासम्म आफ्नो कुप्रभाव फैलाउन सक्छ । प्लास्टिकजन्य फोहोरमैला आज विश्वसामु परमाणु अस्त्रको प्रयोगभन्दा कैयौँ गुना खतरा देखिन्छ ।

गायर हावा र पानीबाट बनेको यस्तो प्राकृतिक भुमरी हो, जुन उत्तरी गोलाद्र्धमा घडीको सुइको दिशामा घुम्छ । दक्षिण गोलाद्र्धमा विपरीत दिशामा यी भुमरीहरूको गति आफै माध्यमबाट सुस्त हुन्छ । यो त्यही ठाउँ हो जहाँ फोहोर प्लास्टिक जम्मा भइराखेको छ ।

हाम्रा महासागरमा जम्मा पाँच गायर छन् । यिनमा सबैभन्दा ठूलो गायर हो ग्रे पेसिफिक फोहोरमैला क्षेत्र । यस गायरको कुल क्षेत्र १४ लाख किलो मिटर छ । यो सम्पूर्ण विश्वले फ्याँकेको प्लास्टिक फोहोरलाई एकीकरण गर्ने सबैभन्दा ठूलो केन्द्र मानिन्छ । आज हाम्रा महासागरहरूमा कुल ५० लाख वर्ग माइलको सतहमा प्लास्टिकको फोहोर तैरिरहेको छ । यो एउटा विस्फोट स्थिति हो, जुन निरन्तर वृद्धि हुँदै छ ।

प्लास्टिक फोहोरको दुष्परिणाम

प्लास्टिकजन्य फोहोर एकदमै जटिल हुन्छ । यो कहिले पनि नष्ट हुँदैन । यो विनाश नहुने घातक फोहोरका कारण लगभग एक लाखभन्दा बढी दुर्लभ समुन्द्री जीव प्रतिवर्ष मारन्छिन् । समुद्रमा ६० हजारभन्दा बढी प्लास्टिकका झोला हर समय तैरिराखेका हुन्छन् । जुन प्लास्टिकको फोहोरलाई रिसाइक्लिन गरिन्छ । त्यसमा प्रतिटन हजारौँ रुपियाँ खर्च लाग्छ । जुन त्यसको वास्तविक मूल्यभन्दा धेरै बढी हुन जान्छ । यसरी गरिएको फोहोर रिसाइक्लिनबाट पनि पर्यावरणलाई कुनै ठूलो लाभ प्राप्त हुँदैन । किनभने यो फोहोरको असर हाम्रो शरीरमा प्रवेश गरिसकेको छ । एक अध्ययन अनुसार प्लास्टिक बन्ने विष फेनोलले प्रत्येक केटाकेटी, युवा र वृद्धको शरीरमा भेटिन थालेका छ ।

आजभोलि फलफूल, तरकारी, बच्चाले खाने दूधको बोतल, पानीका बोतल, कोल्ड ड्रिङ्क्सका बोतल र अन्य खाद्ययपदार्थ सम्पूर्ण रूपमा प्लास्टिक माथि निर्भर छन् । समयसँगै यी प्लास्टिकका वस्तुबाट विष फेनोल रसाउन थाल्छ र खाद्य पदार्थमा मिसिएर हाम्रो शरीरमा पुग्छ । यस्ता खानपानका माध्यमबाट प्लास्टिकमा रहेका केमिकलले कैयौँ पुस्तासम्म कुप्रभाव फैलाउँछ ।

यो एकदमै ठूलो समस्या हो । प्रत्येक व्यक्तिले सम्भव भएसम्म प्लास्टिकको उपयोग नगरौँ । प्लास्टिकजन्य फोहोर फैलिन नदिऊँँ । पर्यावरणका लागि धेरै नोक्सान पु¥याउने प्लास्टिकको झोलाहरूमा प्रतिबन्ध लगाउनका लागि कानुन त पहिले पनि बनाइएको छ तर यसको उपयोग प्रभावकारी हुन सकेको छैन । प्रत्येक नागरिकलाई प्लास्टिकको दुरूपयोगबाट हुने खतराबारे सचेतना गराउनुपर्ने हुन्छ । साथै प्लास्टिक उत्पादनमा तत्काल प्रभावकारी रूपले प्रतिबन्ध लगाऔँ ।

यसबाट निस्कने धुवाँले पर्यावरणलाई मात्र नभई जनसमुदायका लागि पनि खतरा बन्दैछ । प्लास्टिकजन्य फोहोर बाल्दा निस्किने विषालु ग्यासले कैयौँ प्रकारका रोग उत्पन्न हुन्छ । साथै त्यसले पर्यावरणलाई पनि ठूलो नोक्सान पु¥याउँछ । यो धुवाँ स्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोगबाट पीडित मानिसका लागि खतरनाक हुन्छ । सबैभन्दा खतरनाक स्थिति के छ भने जमिनमा रहेको प्लास्टिकजन्य फोहोर वर्षातको पानीमा मिसिएर खतरनाक रसायन उत्पन्न हुन्छ । यो रसायनले मानव जातिलाई विनास गर्दै लैजान्छ ।

अझै पनि यो समस्याबारे राज्यको नीति निर्माण र कार्यान्वयन तहका सरोकारवालाले नसोच्ने हो भने आउँदा दिनमा यसको दुष्परिणाम भावी पुस्ताले पनि भोग्नुपर्ने हुन्छ ।

आन्य समाचारहरु:-
July 1, 2022
हेटौंडा-५ मा मोटरसाइकल दुर्घटना

हेटौंडा । हेटौंडा उपमहानगर ५ मा दुर्घटना भएको छ ।  दुइवटा मोटरसाइकल एक आपसमा ठोक्किएर दुर्घटना भएको हो । दुर्घटनामा मा ३ जना घाइते भएका छन् । ना ५१ प ७३५९ निलो पल्सर पिप्लेबाट बजार आउदै गरेको निलो पल्सर र हेटौंडा बाट पिप्ले जाँदै गरेको बा प्र ३ -००४ प १५९९ नम्बर को एन एस […]

June 10, 2022
ऑंबुखैरेनिमा कार र मोटरसाइकिल खसेको ठाउँमा दुइ पुरुषको शव भेटियो

सडक भासिएको मस्र्याङ्दी नदी किनारमा दुई पुरुषको शव फेला भेटिएको छ। पृथ्वी राजमार्गअन्तर्गत तनहुँको आँबुखैरेनी गाउँपालिका–४ साखर ड्याममा आज बिहान ४ बजे भासिएको सडकबाट बा१० च४६४९नम्बरको कार र मोटरसाइकिल खसेको थियो। मोटरसाइकलमा सवार पुरूष भने सवारी फालेर ज्यान जोगाएका थिए भने कारमानिससहित पहिरोमा खसेको प्रहरीले बताएको छ। लामो जामका कारण यात्रुको बिचल्ली भएको छ। लामो […]

May 29, 2022
मुस्ताङको लेतेमा दुर्घटनाग्रस्त अवस्थामा भेटियो तारा एयरको जहाज

१५ जेठ, चितवन । पोखराबाट जोमसोम उडेर सम्पर्कविहीन भएको जहाज मुस्ताङ जिल्लाको लेतेमा दुर्घटनाग्रस्त अवस्थामा भेटिएको जानकारी आएको छ।म्याग्दी जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी चिरञ्जिवि रानाका अनुसार मुस्ताङ जिल्लाको लेतेमा दुर्घटनाग्रस्त अवस्थामा जहाज भेटिएको र थप जानकारी आउन बाँकी रहेको छ।तारा एयरको ९ एनएईटी टि्वनअटर विमान दुर्घटनामा परेको हो।विमानमा ४ जना भारतीय नागरिकसहित ६ जना विदेशी […]

May 14, 2022
चितवनमा माओवादी केन्द्रले खाता खोल्यो,इच्छाकामना १ मा सन्तबहादुर राना विजयी

चितवन,३१ बैशाख । चितवनमा माओवादी केन्द्रले खाता खोलेको छ । इच्छाकामना गाँउपालिका १ मा गठबन्धनका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका सन्तबहादुर राना विजयी भएका छन् । उनले नेकपा एमालेका उम्मेदवारलाई १० मतको झिनो अन्तरमा पराजित गरेका हुन् ।

IPO Result Check

" निरन्तर समाचारको संवाहक "

Beta version

Narayani Post

चितवन, नेपाल  

जोडिनुहोस

copyright © narayanipost.com 
Headlines: 
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram